برفنوردی در دامنههای البرز؛ مسیرهای بکر پیستهای اسکی ایران کوهستانهای برفی که فراموش شدهاند
- 11 بهمن 1404
- امیرحسین عباسی
دامنههای البرز در فصل زمستان چهرهای کاملاً متفاوت به خود میگیرند. وقتی برف اولین لایههای خود را روی قلهها میگستراند، مسیرهایی آشکار میشوند که بسیاری از ورزشکاران و علاقهمندان اسکی حتی نامشان را نشنیدهاند. این کوهستانها نه تنها تنوع جغرافیایی فوقالعادهای دارند، بلکه شرایط برفنوردی کاملاً متمایزی نسبت به پیستهای شناختهشده ارائه میدهند. رشته کوههای البرز با گسترش بیش از ۹۰۰ کیلومتر، گنجینهای از مسیرهای ناشناخته است که هر کدام ویژگیهای اقلیمی و توپوگرافی خاص خود را دارند.
توچال؛ فراتر از مسیرهای معمول
اکثر مردم توچال را با تلهکابین و مسیرهای استاندارد اسکی میشناسند، اما بخشهای شمالی این کوه داستان متفاوتی دارند. مناطقی که از سمت امامه و آبعلی قابل دسترسی هستند، شیبهایی با زوایای مختلف و برف طبیعی محصور کننده تجربه ای بینظیر را به ارمغان میآورند. این مسیرها نیازمند سطح تکنیکی بالاتری هستند، اما تجربهای از اسکی در طبیعت بکر فراهم میآورند که در پیستهای مصنوعی یافت نمیشود.
دمای هوا در این مناطق معمولاً ۵ تا ۱۰ درجه کمتر از شهر است، که باعث حفظ کیفیت برف برای مدت طولانیتری میشود. مسیرهای کمتر شناختهشده توچال اغلب در ماههای دی و بهمن بهترین وضعیت را دارند. نکته جالب این است که درههای شمالی توچال ریز اقلیم های خاصی دارند که بارندگی برف در آنها تا ۳۰ درصد بیشتر از قسمتهای جنوبی است. این موضوع باعث تشکیل برفهای پودری میشود که برای اسکی خارج از پیست ایدهآل محسوب میشوند.
دربندسر؛ خزانهی پنهان البرز
این منطقه که در مسیر جاده چالوس قرار گرفته، یکی از اسرارآمیزترین نقاط برفنوردی در ایران محسوب میشود. دربندسر نه تنها ارتفاع مناسبی دارد، بلکه به دلیل موقعیت جغرافیاییاش، برفهای بیشتری نسبت به بسیاری از نقاط اطراف دریافت میکند. شیبهای این منطقه متنوع هستند و هم برای تازهکارها و هم برای حرفهایها مسیرهای جذابی فراهم میآورند.
نکته مهم در مورد دربندسر این است که بهترین زمان برای اسکی در این منطقه، اوایل صبح است. نور خورشید که از میان ابرها عبور میکند، منظرهای خیرهکننده ایجاد میکند و همزمان دید مناسبی برای حرکت در مسیرهای مختلف فراهم میآورد. ارتفاع ۳۰۷۳ متری دربندسر و رطوبت مناسب هوا، شرایطی را فراهم میآورد که برفها تا اواخر فروردین ماه در بعضی از نواحی سایهدار باقی میمانند.
سوباتان؛ بهشت فراموششده
کمتر کسی میداند که منطقه سوباتان، واقع در استان گیلان، یکی از بهترین مکانها برای تجربه اسکی کوهستانی است. این منطقه به دلیل دورافتادگیاش، برفهای دستنخوردهای دارد که حتی در اواسط فصل زمستان هنوز کیفیت اولیه خود را حفظ کردهاند.
مسیرهای سوباتان نیازمند آمادگی جسمانی بالاتری هستند، زیرا دسترسی به این منطقه ساده نیست. با این حال، کسانی که این مشقت را متحمل میشوند، با مناظری روبرو میشوند که در هیچ پیست اسکی دیگری قابل مشاهده نیست. برفنوردی در سوباتان تجربهای است که ترکیبی از چالش ورزشی و لذت طبیعتگردی محسوب میشود. دامنههای این کوه دارای زوایای شیب مختلفی از ۱۵ درجه در قسمتهای ابتدایی تا ۴۵ درجه در بخشهای تخصصی است.
اشتراکپشته؛ مقصد نادیده
در مسیر جاده هراز، منطقهای وجود دارد که نام آن حتی در میان اکثر اسکیبازهای باتجربه هم شنیده نشده است. اشتراکپشته منطقهای است که شیبهای متوسط تا تند دارد و برای کسانی که به دنبال تجربه اسکی در محیطی آرام و بدون شلوغی هستند، انتخاب عالی محسوب میشود. این منطقه در ارتفاع ۲۸۰۰ متری قرار دارد و به دلیل جهت شمالی دامنههایش، برفهایش کیفیت بهتری نسبت به بسیاری از نقاط مشابه دارد.
ویژگی بارز اشتراکپشته، تنوع شیبهای آن است. در یک مسیر میتوانید از شیبهای ملایم برای گرم کردن شروع کنید و به تدریج خود را به شیبهای چالشبرانگیزتر برسانید. این تدرج طبیعی باعث شده که این منطقه برای تمرین و بهبود تکنیک اسکی بسیار مناسب باشد.
رودبارک؛ جواهر پنهان مازندران
در ادامه مسیر جاده هراز، پس از عبور از تونل کندوان، منطقه رودبارک قرار دارد که یکی از کمتر شناختهشدهترین اما با کیفیتترین مناطق برفنوردی در ایران است. این منطقه به دلیل موقعیت خاصش در مسیر جریانات رطوبتدار خزری، میزان بارش برف بالایی دارد.
دامنههای رودبارک به گونهای قرار گرفتهاند که از صبح زود تا غروب آفتاب، نور مناسبی برای اسکی دارند. این موضوع برای عکاسان و فیلمبرداران نیز فرصت استثنایی فراهم میآورد. برفهای این منطقه معمولاً از نوع پودری و خشک هستند که برای اسکیبازان حرفهای بسیار مطلوب محسوب میشود.
نکات ایمنی و تجهیزات ضروری
هر چند این مناطق جذابیتهای فراوانی دارند، اما برفنوردی در آنها نیازمند رعایت نکات ایمنی خاصی است. اولین و مهمترین نکته، حضور همراه باتجربه و آشنا به منطقه است. بسیاری از این مسیرها دارای نقاط خطرناکی مانند شکافهای پنهان یا مناطق مستعد بهمن هستند.
تجهیزات ایمنی شامل دستگاه ردیاب بهمن، بیل تاشو، و کیت کمکهای اولیه الزامی است. همچنین داشتن لباسهای مناسب برای آب و هوای کوهستانی و عینک آفتابی با فیلتر UV بالا ضروری محسوب میشود. شرایط آب و هوایی در کوهستان به سرعت تغییر میکند، بنابراین آماده بودن برای مواجهه با تغییرات ناگهانی آب و هوا اهمیت حیاتی دارد.
بهترین زمانها و شرایط دسترسی
فصل اسکی در دامنههای البرز معمولاً از اواخر آذر شروع شده و تا اوایل فروردین ادامه دارد. با این حال، بهترین شرایط معمولاً در بازه دی تا بهمن است. در این ماهها، نه تنها کیفیت برف بهینه است، بلکه شرایط جوی نیز پایدارتر بوده و احتمال تغییرات ناگهانی آب و هوا کمتر است.
دسترسی به این مناطق اغلب نیازمند خودروهای چهارچرخ محرک یا استفاده از زنجیرچرخ است. توصیه میشود قبل از حرکت، شرایط جادهها و آب و هوا را بررسی کنید. همچنین اطلاعرسانی به دوستان یا خانواده درباره برنامه سفر و مسیرهای انتخابی، اقدامی ضروری برای ایمنی است.
تجربه غنی برفنوردی
دامنههای البرز گنجینهای از فرصتهای برفنوردی هستند که فراتر از پیستهای معمول و شناختهشده، تجربههایی اصیل و ماندگار ارائه میدهند. این مناطق نه تنها برای ورزشکاران و اسکیبازان، بلکه برای همه کسانی که به دنبال ارتباط عمیقتری با طبیعت هستند، فرصتی ارزشمند محسوب میشوند. با رعایت نکات ایمنی و آمادهسازی مناسب، میتوان از این جواهرات پنهان البرز بهرهبرداری کرد و خاطراتی فراموشنشدنی از زمستان ایرانی به یادگار گذاشت.
