ترشیهای عجیب آسیایی که باید امتحان کنید
- 19 آذر 1404
- امیرحسین عباسی
در دنیای گسترده غذاهای تخمیری آسیا، ترشیها جایگاهی فراتر از یک مزهساز ساده دارند. این خوراکیهای کهن که در فرهنگهای مختلف این قاره با روشها و مواد اولیهای متفاوت تهیه میشوند، داستانهایی از بقا، خلاقیت و هنر آشپزی نسلهای گذشته را روایت میکنند. وقتی قدم به بازارهای محلی شهرهای آسیایی میگذارید، شاید با ترکیبی از بوها و رنگهایی روبهرو شوید که در نگاه نخست عجیب به نظر میرسند، اما همین عجیب بودن است که سفر غذایی شما را به تجربهای فراموشنشدنی تبدیل میکند. ترشیهای آسیایی نه تنها پل ارتباطی میان گذشته و حال هستند، بلکه پنجرهای به سوی درک عمیقتر از سنتهای غذایی و باورهای بهداشتی هر منطقه محسوب میشوند.
کیمچی کرهای؛ فراتر از یک ترشی معمولی
کیمچی که امروزه آن را به عنوان نماد آشپزی کره میشناسیم، محصول هزاران سال تجربه در حفظ سبزیجات برای فصول سرد است. این ترشی که معمولاً از کلم چینی، فلفل قرمز، سیر، زنجبیل و ماهی تخمیر شده تهیه میشود، طعمی پیچیده دارد که میان تند، شور، شیرین و اومامی در نوسان است. اما کیمچی تنها به کلم محدود نمیشود؛ گونههای متعددی از این ترشی با استفاده از خیار، تربچه، پیاز و حتی برگهای مختلف در کره جنوبی تهیه میشوند که هر کدام ویژگیهای منحصر به فردی دارند. فرآیند تخمیر کیمچی که گاهی هفتهها طول میکشد، نه تنها باکتریهای مفید پروبیوتیک را در آن تکثیر میدهد، بلکه لایههای مختلف طعم را نیز آزاد میکند. کرهایها معتقدند که خوردن کیمچی با هر وعده غذایی نه فقط به هضم کمک میکند، بلکه انرژی و سلامتی را نیز به ارمغان میآورد. گردشگرانی که به کره سفر میکنند، اغلب با تنوع باورنکردنی این ترشی در رستورانها و بازارهای محلی مواجه میشوند و درمییابند که کیمچی فقط یک غذا نیست؛ بخشی از هویت فرهنگی کره است.
تسوکمونو ژاپنی؛ هنر سادهسازی
در فرهنگ غذایی ژاپن، تسوکمونو یا ترشیهای ژاپنی جایگاهی رفیع دارند که ریشه در فلسفه زِن و سادگی دارد. این ترشیها که از سبزیجات مختلف مانند تربچه، خیار، کلم و حتی زردآلو تهیه میشوند، با روشهای متنوعی همچون نمکزدن، استفاده از سبوس برنج، سویا یا سرکه فرآوری میشوند. یکی از عجیبترین انواع تسوکمونو، اومبوشی است که از زردآلوی ترش ژاپنی تهیه میشود و به دلیل شوری و ترشی شدید آن، بسیاری از گردشگران خارجی در اولین برخورد از طعمش شگفتزده میشوند. با این حال، ژاپنیها این ترشی را در صبحانههای سنتی با برنج سفید میخورند و معتقدند که خواص ضدباکتریایی و هضمکننده قابل توجهی دارد. نوع دیگری به نام تاکوان که از تربچه سفید خشک شده و سپس تخمیر شده در سبوس برنج تهیه میشود، رنگی زرد روشن و طعمی شیرین و کمی تلخ دارد که به عنوان همراه غذاهای ساده مصرف میشود. ترشیهای ژاپنی نمونهای از توجه به جزئیات و احترام به مواد خام هستند؛ خصیصهای که در تمام جنبههای فرهنگ این کشور دیده میشود.

آچار هندی؛ انفجار طعمها
هند با تنوع اقلیمی و فرهنگی خود، خانه انواع بیشمار آچار یا ترشیهای هندی است که هر منطقه فرمول و روش خاص خود را برای تهیه این مزهسازها دارد. آچارهای هندی که معمولاً با استفاده از روغن، ادویههای معطر، نمک و سرکه آماده میشوند، طیف گستردهای از میوهها و سبزیجات را شامل میشوند؛ از انبه سبز گرفته تا لیمو، فلفل سبز، زنجبیل و حتی سیر. یکی از عجیبترین انواع آچار هندی، آچار انبه خام است که در ایالتهای شمالی هند با ادویهجات تند و تیز همچون فلفل قرمز، زردچوبه، دانههای خردل و هینگ (آنغوزه) تهیه میشود. این آچار که گاهی برای ماهها در آفتاب نگهداری میشود تا طعمش کاملاً بپیچد، آنقدر تند و پرطعم است که حتی بومیان هم آن را با احتیاط مصرف میکنند. نوع دیگری به نام نیمبو کا آچار یا آچار لیمو که تمام لیمو را با پوست و همه چیز در نمک و ادویه خیس میکنند، پس از چند ماه تخمیر به طعمی شدیداً شور و ترش با لایههایی از طعمهای ادویهای تبدیل میشود. برای گردشگرانی که به دنبال تجربه اصیل غذاهای هندی هستند، امتحان کردن انواع آچار در رستورانهای محلی یا بازارهای سنتی میتواند نقطه عطفی در درک فرهنگ غذایی این کشور باشد.

نوک مام و پلا را؛ ترشیهای دریایی جنوب شرقی آسیا
در کشورهای جنوب شرقی آسیا، ترشی فقط به سبزیجات محدود نمیشود؛ بلکه محصولات دریایی نیز نقش مهمی در این سنت غذایی ایفا میکنند. نوک مام در ویتنام و نام پلا در تایلند، سسهای ماهی تخمیر شدهای هستند که از لحاظ فنی شاید نتوان آنها را ترشی نامید، اما فرآیند تهیه و کاربردشان بسیار شبیه به ترشیهاست. این سسها از ماهیهای کوچکی تهیه میشوند که در نمک برای ماهها تخمیر میشوند و محصول نهایی، مایعی قهوهای تیره با بوی بسیار قوی و طعمی اومامی و شور است. برای کسانی که با این طعمها آشنایی ندارند، بوی نوک مام ممکن است در ابتدا ناخوشایند به نظر برسد، اما همین سس است که به بسیاری از غذاهای ویتنامی و تایلندی عمق طعمی خاصی میبخشد. در کنار این سسها، پلا را یا ماهی تخمیر شده با برنج در تایلند و لائوس نیز جایگاه ویژهای دارد. این غذا که از ماهی خام همراه با برنج و نمک تهیه میشود، پس از چند ماه تخمیر به خوراکی با طعمی ترش، تند و پرطعم تبدیل میشود که معمولاً با سبزیجات تازه و برنج چسبناک خورده میشود. گردشگران ماجراجو که به مناطق روستایی این کشورها سفر میکنند، اغلب با این ترشیهای دریایی روبهرو میشوند و تجربه آنها میتواند درک آنان از تنوع فرهنگ غذایی آسیا را به شکلی قابل توجه تغییر دهد.

بالوت و تولای؛ ترشیهای عجیب فیلیپین
فیلیپین با ترکیبی از تأثیرات مالایی، اسپانیایی و چینی، سنتهای غذایی منحصر به فردی دارد که ترشیهای آن نیز از این قاعده مستثنا نیستند. یکی از عجیبترین خوراکیهای این کشور که گاهی به عنوان ترشی یا مزهساز مصرف میشود، بالوت است؛ تخم مرغ یا اردکی که درون آن جنین در حال رشد است و پس از جوشانده شدن، همراه با کمی سرکه، نمک و فلفل خورده میشود. اگرچه بالوت از لحاظ فنی ترشی نیست، اما نقش آن در فرهنگ غذایی فیلیپین شبیه به نقش ترشیهاست؛ یعنی خوراکی است که با طعمی قوی و شوکآور برای بیگانگان، هویتی فرهنگی دارد. در کنار بالوت، بوراگویس یا تولای که نوعی آچار فیلیپینی از میوههای گوناگون است، با استفاده از سرکه، شکر و ادویهجات تهیه میشود و به عنوان همراه غذاهای اصلی مصرف میشود. فیلیپینیها معتقدند که این ترشیها نه تنها طعم غذا را بهبود میبخشند، بلکه به هضم آن نیز کمک میکنند. برای گردشگرانی که به دنبال تجربهای واقعاً متفاوت هستند، امتحان کردن این خوراکیها در بازارهای شبانه مانیل یا جزایر ویزایان میتواند داستانی باشد که سالها بعد همچنان روایتش را ادامه دهند.

چرا باید ترشیهای آسیایی را امتحان کنید؟
ترشیهای آسیایی فراتر از طعم و مزه، پنجرهای به سوی تاریخ، فرهنگ و سبک زندگی مردم این قاره هستند. هر ترشی که در دست میگیرید، روایتگر داستانی از نیاکانی است که برای بقا در فصول سخت، راههایی برای نگهداری غذا ابداع کردند و این دانش را نسل به نسل منتقل کردند. علاوه بر ارزش فرهنگی، ترشیهای تخمیر شده دارای خواص بهداشتی قابل توجهی هستند؛ از بهبود سلامت روده تا تقویت سیستم ایمنی بدن. برای علاقهمندان به سفر، امتحان کردن این ترشیهای عجیب نه تنها حس ماجراجویی را تقویت میکند، بلکه احترام به تنوع فرهنگی و درک عمیقتری از ارتباط میان انسان و طبیعت را به همراه دارد. وقتی در بازار محلیای در بانکوک، توکیو یا دهلی ایستادهاید و فروشندهای با لبخندی گرم تکهای از ترشی خانگیاش را به شما تعارف میکند، میفهمید که غذا فقط سوخت بدن نیست؛ زبانی جهانی است که دلها را به هم متصل میکند. پس در سفر بعدیتان به آسیا، از این فرصت استفاده کنید و ترشیهای عجیبی را که شاید در نگاه اول ترسناک به نظر میرسند، بچشید؛ چه بسا که همان ترشی، یادگارترین لحظه سفرتان شود.
