شبگردی در بازارهای کریسمس مونیخ؛ جادوی چراغها و بوی نان زنجبیلی
- 11 دی 1404
- امیرحسین عباسی
وقتی آذرماه فرا میرسد و هوای سرد زمستانی بر شهرهای اروپایی سایه میافکند، مونیخ به یکی از جادوییترین مقاصد گردشگری بدل میشود. بازارهای کریسمس این شهر که به آلمانی Christkindlmarkt نامیده میشوند، تجربهای فراتر از یک جاذبه گردشگری ساده هستند؛ آنها دروازهای به سوی فرهنگ عمیق باواریایی، سنتهای چندصدساله و حس مشترک انسانی از گرما و شادی در سردترین روزهای سال محسوب میشوند. این بازارها که ریشه در قرون وسطا دارند، امروز نهتنها برای آلمانیها بلکه برای میلیونها بازدیدکننده از سراسر جهان، نمادی از روح کریسمس و فرصتی برای لمس کردن تاریخ زنده هستند.
مونیخ با بیش از یکدوجین بازار کریسمس در نقاط مختلف شهر، تنوعی شگفتانگیز از تجربههای فرهنگی و هنری را در اختیار گردشگران قرار میدهد. از بازار سنتی میدان ماریانپلاتس که قلب تپنده این جشنواره زمستانی است، تا بازارهای کوچکتر و تخصصیتر در محلههای مختلف، هرکدام داستانی جداگانه برای روایت دارند. این مقاله شما را به سفری در میان نورهای درخشان، بوی دلنشین ادویهها و صداهای آشنای سرودهای کریسمس میبرد تا بتوانید عمق این تجربه فرهنگی را درک کنید و برای سفر زمستانی خود به مونیخ برنامهریزی آگاهانهتری داشته باشید.
ریشههای تاریخی بازارهای کریسمس در فرهنگ آلمان
بازارهای کریسمس در آلمان، سابقهای بیش از ۷۰۰ سال دارند و نخستین نمونههای ثبتشده آنها به قرن چهاردهم میلادی باز میگردد. در آن زمان، این بازارها عمدتاً نقش اقتصادی داشتند و مردم برای تهیه مواد غذایی و کالاهای ضروری زمستان به آنها مراجعه میکردند. اما با گذشت زمان، این گردهماییهای اقتصادی به رویدادهای فرهنگی و اجتماعی مهمی تبدیل شدند که هویت جمعی مردم را شکل میدادند. در مونیخ، که به عنوان پایتخت ایالت باواریا شناخته میشود، بازارهای کریسمس همواره جایگاه ویژهای در تقویم سالانه شهر داشتهاند و به مرور با سنتهای محلی، موسیقی فولکلور و هنرهای دستی منطقه درهمتنیده شدهاند.
یکی از مهمترین دلایل ماندگاری و رونق این بازارها، پیوند عمیق آنها با مسیحیت و جشن میلاد مسیح است. در فرهنگ کاتولیک باواریا، دوره قبل از کریسمس که به آن Advent میگویند، زمانی برای آمادهسازی روحی و معنوی است و بازارهای کریسمس فضایی را فراهم میکنند که در آن مردم میتوانند این آمادگی را با خرید هدایا، تزئینات و البته لذت بردن از غذاهای سنتی همراه کنند. امروزه، بسیاری از بازدیدکنندگان این بازارها ممکن است مذهبی نباشند، اما فضای معنوی و صمیمیتی که در این مکانها حاکم است، فراتر از مرزهای دینی، انسانها را به هم نزدیک میکند.

بازار ماریانپلاتس؛ قلب تپنده کریسمس مونیخ
میدان ماریانپلاتس، که در قلب شهر قدیمی مونیخ قرار دارد، خانه اصلی و معروفترین بازار کریسمس این شهر است. هر ساله از اواخر آبان تا شب کریسمس، این میدان تاریخی به صحنهای رویایی از نورهای رنگارنگ، غرفههای چوبی سنتی و درخت کریسمس غولپیکر تبدیل میشود که به ارتفاع حدود ۳۰ متر میرسد و با هزاران لامپ و تزئینات دستی آراسته است. این درخت نهتنها نمادی از جشن است، بلکه نقطه مرکزی برای گردهماییهای اجتماعی و اجراهای موسیقی محلی به شمار میآید.
بازار ماریانپلاتس بیش از ۱۴۰ غرفه دارد که در آنها میتوان انواع محصولات دستساز، از جمله تزئینات چوبی، شمعهای مومی، عروسکهای سنتی باواریایی و زیورآلات شیشهای را یافت. هرکدام از این محصولات، بازتابی از هنر و مهارت صنعتگران محلی است که سالهاست این سنتها را از نسلی به نسل دیگر منتقل میکنند. گشتزدن در میان این غرفهها، فرصتی است برای درک عمیقتر از فرهنگ مادی باواریا و ارزشهایی که مردم این منطقه به آن اصالت میدهند.
اما آنچه بازار ماریانپلاتس را واقعاً متمایز میکند، فضای حسی آن است. بوی Lebkuchen که نوعی نان زنجبیلی آلمانی است، در هوا پیچیده و با عطر دارچین، میخک و پرتقال ترکیب میشود؛ صدای سرودهای کریسمس که از بلندگوها پخش میشود یا گاهی بهصورت زنده توسط گروههای محلی اجرا میشود فضایی صمیمی و آرامبخش خلق میکند؛ نور نارنجی و طلایی چراغها که در تاریکی زودرس زمستانی درخشانتر به نظر میرسند، حس گرمای خانه را در فضای باز میدان تداعی میکنند.

بازارهای کریسمس تخصصی مونیخ؛ تنوعی فراتر از سنت
اگرچه بازار ماریانپلاتس نقطه کانونی توجه گردشگران است، مونیخ دارای بازارهای کریسمس دیگری است که هرکدام شخصیت و جذابیت خاص خود را دارند. بازار کریسمس قرون وسطایی در محله Wittelsbacher Platz، بازدیدکنندگان را به دوران شوالیهها و قلعهها میبرد. در این بازار، فروشندگان لباسهای تاریخی میپوشند، غذاهای قرون وسطایی مانند گوشت بریانشده روی آتش سرو میشود و حتی نمایشهای آتشبازی و شمشیربازی برگزار میشود که فضایی تئاتری و آموزنده برای خانوادهها فراهم میکند.
بازار کریسمس Tollwood در منطقه Theresienwiese نیز تجربهای متفاوت ارائه میدهد. این بازار که ترکیبی از هنر، موسیقی، تئاتر و فرهنگ جهانی است، بیش از یک بازار سنتی، یک فستیوال فرهنگی محسوب میشود. در Tollwood میتوان محصولات ارگانیک، صنایعدستی از سراسر جهان و غذاهای بینالمللی را یافت، ضمن اینکه کنسرتها و نمایشهای زندهای نیز در آن برگزار میشود که مخاطبان علاقهمند به فرهنگهای مختلف را جذب میکند.

نکات کاربردی برای سفر به بازارهای کریسمس مونیخ
برای تجربهای لذتبخش از بازارهای کریسمس مونیخ، برنامهریزی درست اهمیت زیادی دارد. بهترین زمان برای بازدید، هفتههای میانی ادونت است، یعنی اوایل تا اواسط آذر، زمانی که شلوغی به اوج خود نرسیده اما فضای جشنواره کاملاً شکل گرفته است. آخر هفتهها معمولاً شلوغتر هستند و اگر دوست دارید با آرامش بیشتری از بازار بازدید کنید، روزهای هفته و ساعات اوایل بعدازظهر، انتخاب بهتری است.
از نظر پوشش، باید برای هوای سرد زمستانی مونیخ آماده باشید. دمای هوا غالباً زیر صفر درجه است و برفبارانی نیز ممکن است رخ دهد. پوشیدن لایههای متعدد، کفشهای گرم و ضدآب، و البته دستکش و شال، ضروری است تا بتوانید ساعتها در فضای باز بازار بگردید. بسیاری از غرفهها اجاقهای گرمایشی دارند که فضای اطراف را گرم نگه میدارند، اما هنگام حرکت بین غرفهها، سرما کاملاً احساس میشود.
از نظر مالی، بازارهای کریسمس مونیخ نسبتاً گران هستند، بهویژه برای گردشگران. یک لیوان Glühwein معمولاً بین ۴ تا ۵ یورو هزینه دارد، که شامل وثیقه لیوان است و میتوانید با برگرداندن آن، بخشی از پول را پس بگیرید. غذاها نیز بین ۶ تا ۱۵ یورو قیمت دارند. محصولات دستساز و سوغاتها بسته به کیفیت و پیچیدگی، میتوانند از چند یورو تا صدها یورو متغیر باشند. پیشنهاد میشود بودجهای معقول برای خرید و امتحان غذاها در نظر بگیرید و از خریدهای عجولانه پرهیز کنید، زیرا محصولات مشابه در غرفههای مختلف با قیمتهای متفاوتی عرضه میشوند.

کریسمس مونیخ؛ تجربهای فراتر از گردشگری
بازارهای کریسمس مونیخ فراتر از یک جاذبه گردشگری، دریچهای به سوی فرهنگ عمیق اروپایی، تاریخ زنده سنتها و احساسات مشترک انسانی هستند. شبگردی در این بازارها، فرصتی است برای لمس کردن گذشته، درک حال و تصور آیندهای که در آن سنتها هنوز جایگاه خود را حفظ کردهاند. بوی نان زنجبیلی، نور چراغهای طلایی و صدای سرودهای کریسمس، خاطرهای ماندگار میسازند که سالها پس از بازگشت از سفر، همچنان در ذهن باقی میماند و شاید انگیزهای برای بازگشت دوباره به این شهر جادویی در قلب اروپا.
