راهنمای دریافت گواهینامه بینالمللی
اگر قصد سفر به خارج از کشور و رانندگی در مقصد را دارید، گواهینامه رانندگی بینالمللی یکی از مهمترین اسنادی است که باید قبل از سفر تهیه کنید. این مدرک که به اختصار IDP نامیده میشود، امکان رانندگی قانونی در بیش از ۱۹۵ کشور جهان را برای شما فراهم میکند. در این راهنما به طور کامل با مفهوم، مراحل دریافت، مدارک مورد نیاز و جزئیات مهم این سند آشنا خواهید شد. همراه آتی تراول باشید!
گواهینامه رانندگی بینالمللی چیست؟
گواهینامه رانندگی بینالمللی سندی رسمی است که گواهینامه ملی شما را به هفت زبان بینالمللی ترجمه میکند و به شما اجازه میدهد در کشورهای خارجی به صورت موقت رانندگی کنید. این مدرک با دو اعتبار زمانی یک ساله و سه ساله صادر میشود و علاوه بر زبان فارسی، به زبانهای انگلیسی، فرانسوی، روسی، عربی، آلمانی، اسپانیایی و چینی ترجمه شده است.
مرجع قانونی صدور در ایران
در ایران، تنها مرجع رسمی و قانونی صدور گواهینامه رانندگی بینالمللی، کانون جهانگردی و اتومبیلرانی جمهوری اسلامی ایران و نمایندگیهای مربوطه است. این کانون به عنوان عضو رسمی فدراسیون بینالمللی اتومبیلرانی و اتحادیه بینالمللی جهانگردی، مطابق قانون اصلاح ماده ۲۲ قانون حمل و نقل و عبور کالاهای خارجی مصوب ۱۳۸۸ و همچنین کنوانسیونهای بینالمللی ۱۹۶۸ وین و ۱۹۴۹ ژنو، وظیفه صدور این اسناد را بر عهده دارد.
توجه داشته باشید که تمامی گواهینامههای صادر شده از سوی شرکتهای متفرقه، اشخاص حقیقی و حقوقی غیرمجاز، و یا گواهینامههایی با اعتبار پنج ساله، ده ساله یا بیست ساله فاقد وجاهت قانونی هستند و استفاده از آنها میتواند در خارج از کشور مشکلات حقوقی جدی برای شما ایجاد کند.
مدارک لازم برای دریافت گواهینامه بینالمللی
برای دریافت گواهینامه بینالمللی رانندگی باید مدارک زیر را تهیه کنید:
برای گواهینامه یک ساله: اصل گواهینامه رانندگی معتبر جمهوری اسلامی ایران با اعتبار حداقل یک ماه و سه روز الزامی است. بدون این حداقل اعتبار، امکان صدور مجوز بینالمللی وجود ندارد.
برای گواهینامه سه ساله: اصل گواهینامه رانندگی معتبر جمهوری اسلامی ایران با اعتبار حداقل سه سال مورد نیاز است. این نوع گواهینامه برای کسانی مناسب است که قصد سفرهای مکرر یا اقامت طولانیمدت خارج از کشور را دارند.
سایر مدارک مورد نیاز: یک قطعه عکس تمام رخ با ابعاد سه در چهار سانتیمتر که بدون کلاه، عینک و لباس فرم باشد. همچنین باید اصل یا کپی صفحه اول گذرنامه خود را ارائه دهید. در صورتی که قبلاً گواهینامه بینالمللی دریافت کردهاید و هنوز معتبر است، باید آن را نیز ارائه کنید.
علاوه بر موارد فوق، لازم است فرم درخواست را تکمیل و هزینههای مربوطه را پرداخت نمایید. توجه داشته باشید که فرم درخواست باید به دو زبان فارسی و انگلیسی تکمیل شود.
نکات مهم در مورد تغییرات نام و مشخصات
اگر نام یا نام خانوادگی شما تغییر کرده است، باید به این نکات توجه ویژه داشته باشید: هرگونه تغییر در نام مستلزم تعویض گواهینامه ملی است و باید یا گواهینامه خود را تعویض کنید یا تاییدیه تغییر نام خود در سیستم اداره راهنمایی و رانندگی را در سربرگ آن اداره و با امضا و مهر سرهنگ و ممهور به مهر اداره راهنمایی و رانندگی به کانون ارائه نمایید.
در صورت تغییر کامل نام خانوادگی نیز شرایط مشابهی وجود دارد و باید یا گواهینامه تعویض شود یا تاییدیه رسمی از اداره راهنمایی و رانندگی دریافت گردد. اما اگر تنها پسوند یا پیشوند از نام خانوادگی حذف شده است، میتوانید با ارائه صفحه توضیحات شناسنامه به انضمام اصل یا تصویر گذرنامه که تغییرات در آن اعمال شده، برای دریافت گواهینامه بینالمللی اقدام کنید.
روشهای دریافت گواهینامه بینالمللی
خدمات بینالمللی کردن گواهینامه رانندگی به سه صورت قابل انجام است که هر کدام مزایا و ویژگیهای خاص خود را دارند.
روش اول: مراجعه حضوری
برای دریافت سریع و فوری گواهینامه میتوانید به دفاتر کانون جهانگردی و نمایندگیهای صدور اسناد، از جمله شرکت یادمان خدمات شرق آتی، وابسته به هلدینگ گردشگری آتی، مراجعه کنید. این روش مناسب کسانی است که به گواهینامه در زمان کوتاه نیاز دارند. دریافت مجوز با این روش آنی بوده و بلافاصله پس از ارائه مدارک و پرداخت هزینه، گواهینامه به شما تحویل داده میشود. از آنجا که هزینه ارسال در این روش وجود ندارد، کمی مقرون به صرفهتر از روشهای غیرحضوری است.
دفتر مرکزی کانون در تهران در خیابان خرمشهر، ابتدای خیابان شهید عرب علی، بین کوچه یک و سه، پلاک دو، طبقه اول واقع شده است. علاوه بر این، نمایندگیهای متعدد کانون در سراسر کشور از جمله شهرهای بزرگ و مراکز استانها فعالیت میکنند که میتوانید فهرست کامل آنها را از وبسایت رسمی کانون دریافت کنید. یکی از این نمایندگیها، شرکت یادمان خدمات شرق آتی، وابسته به هلدینگ گردشگری آتی است.
روش دوم: درخواست آنلاین
برای اقدام غیرحضوری باید به سامانه idp.taci.ir مراجعه کنید. این روش برای افرادی مناسب است که در داخل کشور حضور اما امکان مراجعه حضوری ندارند. توجه داشته باشید که در این روش فقط گواهینامه یک ساله قابل دریافت است و امکان صدور گواهینامه سه ساله به صورت آنلاین وجود ندارد.
برای ثبت درخواست آنلاین ابتدا باید در سامانه خدمات غیرحضوری ثبت نام کرده و حساب کاربری ایجاد کنید. سپس با ورود به حساب کاربری، فرم درخواست گواهینامه بینالمللی را تکمیل کرده و مدارک مورد نیاز را بارگذاری نمایید. پس از پرداخت هزینه و تایید ثبت نام، یک کد رهگیری برای پیگیری وضعیت درخواست به شما داده میشود.
زمان تحویل در روش آنلاین حداکثر ۷ تا ۱۰ روز کاری غیر از تعطیلیهای رسمی پس از ثبت درخواست است و گواهینامه صرفاً به آدرس معرفی شده توسط متقاضی در داخل کشور از طریق پست ارسال میشود. برای افرادی که در خارج از کشور هستند و نیاز به دریافت این مدرک دارند، امکان ثبت درخواست آنلاین وجود ندارد و باید از طریق بستگان درجه یک یا وکیل قانونی خود در داخل کشور اقدام کنند.
روش سوم: سرویس VIP در تهران
برای ساکنین مناطق ۲۲گانه شهر تهران، امکان دریافت غیرحضوری گواهینامه به صورت ۲۴ ساعته با استفاده از سرویسهای ویژه وجود دارد که شامل دو پکیج طلایی و نقرهایست. این سرویس برای افرادی که به دلیل مشغله کاری یا سایر موارد نمیتوانند به نمایندگیها مراجعه کنند، بسیار مفید است. در این روش، پس از ثبت درخواست، گواهینامه ظرف حداکثر ۲۴ ساعت به آدرس شما ارسال میشود.
قوانین تحویل گواهینامه
مجوز رانندگی بینالمللی صرفاً به شخص متقاضی تحویل داده میشود. اما در مواردی که متقاضی برای دریافت حضور ندارد، تنها افراد خاصی مجاز به دریافت گواهینامه هستند. بستگان درجه یک با ارائه اصل سند شناسایی عکسدار اعم از شناسنامه و کارت ملی که احراز کننده رابطه خانوادگی باشد، میتوانند گواهینامه را دریافت کنند.
همچنین وکیل قانونی با ارائه اصل وکالتنامه و کارت شناسایی معتبر میتواند نسبت به دریافت مدرک اقدام نماید. توجه داشته باشید که همسران نیز جزو بستگان درجه یک محسوب میشوند و میتوانند با ارائه شناسنامه و کارت ملی خود، گواهینامه را تحویل بگیرند.
در برخی کشورها علاوه بر داشتن گواهینامه بینالمللی، پس از ورود به کشور، فرد متقاضی میبایست به اداره راهنمایی و رانندگی/پلیس راهور کشور مقصد مراجعه و گواهینامه بینالمللی خود را ثبت کند.
هزینههای صدور گواهینامه بینالمللی در سال ۱۴۰۴
قیمتهای جدید خدمات حضوری از تاریخ بیست و دوم دی ماه ۱۴۰۴ در تمامی نمایندگیهای کانون جهانگردی و اتومبیلرانی در سراسر کشور اجرایی شده است. برای ترجمه گواهینامه موتور یا خودرو با اعتبار یک ساله، هزینه ۹ میلیون ریال تعیین شده است.
اگر قصد دارید هم گواهینامه خودرو و هم موتورسیکلت را به صورت یک ساله و همزمان دریافت کنید، باید مبلغ هشت میلیون و پانصد هزار ریال پرداخت نمایید. برای ترجمه گواهینامه سه ساله خودرو یا موتور، هزینه سی میلیون ریال است و در صورت تمایل به دریافت ترجمه گواهینامه سه ساله خودرو و موتور به صورت توأم، لازم است مبلغ بیست و هشت میلیون ریال پرداخت کنید.
توجه داشته باشید که این مبالغ تعرفههای رسمی اعلام شده توسط کانون جهانگردی و اتومبیلرانی هستند و هر گونه درخواست هزینه بیشتر یا کمتر از این مبالغ غیرقانونی است و باید از پرداخت خودداری کنید.
قیمت هایی که در جدول زیر ذکر شده است، مصوبه کانون جهانگردی و اتوموبیلرانی جمهوری اسلامی ایران از تاریخ ۱۴۰۴/۱۰/۲۲ است. برای اطلاع از آخرین تغییرات هزینههای صدور گواهینامه روی این لینک کلیک کنید.
ردیف | نوع خدمات | قیمت به ریال |
1 | ترجمه گواهینامه موتور یا خودرو | ۹،۰۰۰،۰۰۰ |
2 | ترجمه گواهینامه خودرو و موتور | ۱۰،۰۰۰،۰۰۰ |
3 | ترجمه گواهینامه سه ساله خودرو یا موتور | ۲۸،۰۰۰،۰۰۰ |
4 | ترجمه گواهینامه سه ساله خودرو و موتور | ۳۰،۰۰۰،۰۰۰ |
5 | دفترچه مالکیت | ۹،۰۰۰،۰۰۰ |
6 | پلاک ترانزیت (خودرو) | ۲۸،۰۰۰،۰۰۰ |
7 | پلاک ترانزیت (موتور) | ۱۶،۰۰۰،۰۰۰ |
8 | کارنه دو پاساژ ۵ برگی | ۲۴،۰۰۰،۰۰۰ |
9 | کارنه دو پاساژ ۱۰ برگی | ۳۰،۰۰۰،۰۰۰ |
10 | کارنه دو پاساژ ۱۵ برگی | ۳۰،۰۰۰،۰۰۰ |
11 | کارنه دو پاساژ ۲۵ برگی | ۴۰،۰۰۰،۰۰۰ |
12 | کارت عضویت * | ۳،۶۰۰،۰۰۰ |
13 | مخدوشی غیر چاپگر | ۱،۸۰۰،۰۰۰ |
14 | علامت CD و IR | ۳۶۰،۰۰۰ |
15 | تغییر نام کارنه دو پاساژ | ۳،۰۰۰،۰۰۰ |
16 | تمدید کارنه دو پاساژ | ۳۴.۶۵ فرانک سوئیس +۶،۰۰۰،۰۰۰ |
17 | گواهی حضور | ۱،۴۴۰،۰۰۰ |
18 | صدور قبض المثنی | ۱،۴۴۰،۰۰۰ |
19 | تغییر تریلر (انتقال پلاک) | ۵،۰۰۰،۰۰۰ |
20 | برچسب رهگیری | ۴،۰۰۰،۰۰۰ |
21 | ضرب مجدد پلاک ترانزیت (یک جفت) | ۱۲،۰۰۰،۰۰۰ |
22 | ودیعه شرکت های حمل و نقل و مسافربری بدون کارنه | ۳۰،۰۰۰،۰۰۰ |
23 | ودیعه شرکت های حمل و نقل و مسافربری با کارنه | ۳۰،۰۰۰،۰۰۰ |
24 | بیمه کارنه دوپاساژ | ۳۴.۶۵ فرانک سوئیس |
25 | ودیعه شرکت های خصوصی | ۳۰،۰۰۰،۰۰۰ |
26 | تمدید کارنه های صادر شده توسط سایر کلوپ ها | ۳،۶۰۰،۰۰۰ |
27 | تأئید سوابق مدارک بین الملل (اعم از گواهینامه، دفترچه مالکیت، مدارک ترانزیت و ...) | ۱،۸۰۰،۰۰۰ |
28 | پیگیری مشکلات موردی اعضاء در پهنه جغرافیایی | ۱،۰۰۰،۰۰۰ |
29 | برگزاری دوره آموزشی ویژه نمایندگی ها | ۷،۰۰۰،۰۰۰ |
30 | اینترنتی طرح VIP برنزی | ۴،۳۰۰،۰۰۰ |
31 | اینترنتی طرح VIP نقره ای | ۱۰،۰۰۰،۰۰۰ |
32 | اینترنتی طرح VIP طلایی | ۱۴،۰۰۰،۰۰۰ |
33 | ودیعه بازگشت کارنه دوپاساژ به صورت فیزیکی | ۲۰،۰۰۰،۰۰۰ |
34 | ترجمه گواهینامه موتور یا خودرو (اینترنتی) | ۹،۵۰۰،۰۰۰ |
35 | ترجمه گواهینامه موتور و خودرو (اینترنتی) | ۱۰،۵۰۰،۰۰۰ |
36 | ترجمه گواهی نامه سه ساله خودرو و موتور (اینترنتی) | ۳۰،۵۰۰،۰۰۰ |
37 | ترجمه گواهی نامه سه ساله خودرو یا موتور (اینترنتی) | ۲۸،۵۰۰،۰۰۰ |
مدت اعتبار و محدودیتهای استفاده
گواهینامه رانندگی بینالمللی با دو اعتبار زمانی یک سال و سه سال صادر میشود. اما نحوه استفاده از این مدرک بستگی به شرایط شما در کشور مقصد دارد. در صورتی که در کشور مقصد اقامت رسمی نداشته باشید و به عنوان توریست سفر کرده باشید، میتوانید از تمام مدت اعتبار گواهینامه بینالمللی استفاده کنید.
اما اگر در کشور مقصد اقامت دارید، طبق مقررات اکثر کشورها تنها میتوانید بین سه تا شش ماه از گواهینامه بینالمللی استفاده کنید و پس از آن باید گواهینامه محلی آن کشور را دریافت کنید. البته این مدت بسته به قوانین هر کشور متفاوت است و حتماً باید قبل از سفر، قوانین کشور مقصد خود را بررسی کنید.
نکته بسیار مهم این است که گواهینامههای رانندگی بینالمللی قابل تمدید نیستند. پس از انقضای مدت اعتبار، باید مجدداً برای دریافت گواهینامه جدید اقدام کنید.
کشورهای پذیرنده گواهینامه بینالمللی ایران
سازمان جهانی اتومبیلرانی که ایران و ۱۹۵ کشور دیگر عضو آن هستند، مرکز جهانی صدور گواهینامه رانندگی بینالمللی محسوب میشود. تمامی کشورهای عضو این سازمان گواهینامه بینالمللی صادره از ایران را به رسمیت میشناسند و پذیرا هستند.
گواهینامه بینالمللی صادره از ایران در همه کشورها به جز کشورهای محدودی مثل چین و ژاپن و ... اعتبار دارد و قابل استفاده است. این مدرک در کشورهای محبوب گردشگری مانند ترکیه، امارات متحده عربی دبی، کشورهای اروپایی، ایالات متحده آمریکا، کانادا، استرالیا و اکثر کشورهای آسیایی پذیرفته میشود.
البته در برخی کشورها مانند امارات متحده عربی، محدودیتهای خاصی وجود دارد. به عنوان مثال، دارندگان گواهینامه بینالمللی سه ساله در امارات تنها مجاز به رانندگی با خودروهای اجارهای هستند و نمیتوانند خودرو شخصی خریداری کنند یا با خودرو شخصی دیگران رانندگی کنند. بنابراین قبل از سفر به هر کشور، حتماً باید قوانین و مقررات خاص آن کشور را بررسی نمایید.
سوالات متداول درباره گواهینامه رانندگی بینالمللی
یکی از سوالات رایج این است که آیا گواهینامه بینالمللی به تنهایی برای رانندگی کافی است یا نه. پاسخ این است که در اکثر کشورها داشتن مجوز بینالمللی برای رانندگی موقت کافی است، اما در برخی کشورها مانند ایالات متحده آمریکا، کانادا، استرالیا، کشورهای اروپایی و امارات متحده عربی، داشتن همزمان هر دو گواهینامه الزامی است و بدون ارائه گواهینامه ملی، مجوز بینالمللی پذیرفته نخواهد شد. بنابراین توصیه میشود همیشه هر دو گواهینامه را همراه خود داشته باشید.
سوال دیگر این است که آیا میتوان گواهینامه رانندگی با خودرو و موتورسیکلت را همزمان دریافت کرد یا نه. افراد دارای گواهینامه موتورسیکلت و خودرو به شکل توأم، امکان دریافت مجوز بینالمللی رانندگی به صورت مستقل یا تجمیعی را دارا میباشند و میتوانند بر اساس نیاز خود، یکی یا هر دو را انتخاب کنند.
برخی افراد نیز سوال میکنند که آیا برای دریافت گواهینامه بینالمللی باید در آزمون شرکت کنند یا نه. پاسخ این است که برای دریافت مجوز رانندگی بینالمللی نیازی به شرکت در آزمون نیست و صرفاً داشتن گواهینامه ملی دارای اعتبار کافی است.
نکات امنیتی و هشدارها
موارد متعددی از صدور گواهینامههای بینالمللی جعلی توسط شرکتهای غیرمجاز گزارش شده که منجر به ایجاد مشکلات حقوقی جدی برای هموطنان در خارج از کشور شده است. مدیر روابط عمومی کانون جهانگردی و اتومبیلرانی به صراحت اعلام کرده است که تمامی گواهینامههای رانندگی بینالمللی صادر شده از سوی شرکتهای متفرقه و یا عضو مؤسسات غیرمرتبط، فاقد اعتبار قانونی هستند.
این گواهینامههای جعلی معمولاً با اعتبار پنج ساله، ده ساله یا بیست ساله تبلیغ و به فروش میرسند، در حالی که طبق قوانین بینالمللی، گواهینامه رانندگی بینالمللی تنها با دو اعتبار یک ساله و سه ساله صادر میشود. استفاده از این مدارک غیرقانونی میتواند منجر به جریمه، توقیف خودرو، و حتی بازداشت در کشور مقصد شود.
برای اطمینان از اصالت گواهینامه، حتماً از طریق کانون جهانگردی و اتومبیلرانی جمهوری اسلامی ایران و یا نمایندگیهای مجاز و رسمی این کانون اقدام کنید. وبسایت رسمی کانون به آدرس taci.ir است و سامانه آنلاین صدور گواهینامه نیز در آدرس idp.taci.ir قرار دارد. از مراجعه به هر وبسایت دیگر یا شرکتهایی که ادعای صدور سریعتر یا ارزانتر دارند، به شدت خودداری کنید.
پشتوانه قانونی و بینالمللی
کانون جهانگردی و اتومبیلرانی ایران به عنوان نماینده رسمی فدراسیون بینالمللی اتومبیلرانی و اتحادیه بینالمللی جهانگردی، تنها مرجع قانونی صدور گواهینامههای بینالمللی در ایران است. این اختیار بر اساس قانون اصلاح ماده ۲۲ قانون حمل و نقل و عبور کالاهای خارجی از قلمرو جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۷ شهریور ۱۳۸۸ مجلس شورای اسلامی، و همچنین کنوانسیونهای بینالمللی ۱۹۶۸ وین و ۱۹۴۹ ژنو به این کانون اعطا شده است.
این پشتوانه قانونی بینالمللی تضمین میکند که گواهینامههای صادره توسط کانون در تمامی کشورهای عضو سازمان جهانی اتومبیلرانی پذیرفته و به رسمیت شناخته میشوند. بنابراین داشتن گواهینامه صادره از کانون نه تنها از نظر قانونی در ایران معتبر است، بلکه اعتبار بینالمللی نیز دارد و میتوانید با اطمینان خاطر در کشورهای مقصد از آن استفاده کنید.
توصیههای نهایی
قبل از سفر به خارج از کشور، حتماً مدت زمان کافی برای دریافت گواهینامه بینالمللی در نظر بگیرید. اگر به دریافت فوری نیاز دارید، روش حضوری بهترین گزینه است. برای افرادی که وقت کافی دارند و ترجیح میدهند از خانه اقدام کنند، روش آنلاین راحتتر است، اما به یاد داشته باشید که این روش تا هفت روز کاری زمان میبرد.
همیشه قبل از سفر، قوانین و مقررات رانندگی در کشور مقصد را بررسی کنید. برخی کشورها علاوه بر گواهینامه بینالمللی، نیازمندیهای دیگری نیز دارند یا محدودیتهای خاصی برای استفاده از این مدرک وضع کردهاند. برای آگاهی از قوانین به روز هر کشور، میتوانید به نهادهای مرتبط در همان کشور مراجعه کنید یا از سفارتخانهها اطلاعات دقیقتری کسب نمایید.
در نهایت به یاد داشته باشید که گواهینامه بینالمللی صرفاً برای رانندگی موقت است و نمیتواند نقش یک گواهینامه رانندگی کامل را در کشور مقصد سکونت شما ایفا کند. اگر قصد اقامت طولانیمدت در کشور دیگری را دارید، بهتر است پس از ورود، نسبت به اخذ گواهینامه محلی آن کشور اقدام کنید. دریافت گواهینامه رانندگی بینالمللی فرآیندی ساده است که با آمادگی مناسب و تهیه مدارک لازم، میتوانید به راحتی آن را تکمیل کنید و از رانندگی ایمن و قانونی در سفرهای خارجی خود لذت ببرید.
